Bu yazı sol.org.tr/elestiri noktası’nda yayınlandı.

Yazı: Cansu Fırıncı

Tarih-Lenk 2008’in Aralık ayında okuyucunun ilgisine sunulan bir kitap. Kitabın yazarı Y.Hakan Erdem akademi kökenli bir yazar. Boğaziçi ve Oxford üniversitelerinde öğrenim görmüş. Akademik yaşantısına Sabancı Üniversitesi’nde devam ediyor.

Tarih-Lenk, adından da anlaşılacağı üzerine aksak tarih, yalnızca bir tarih okuması, eleştirisi değil. Yazar önsözde de belirttiği üzere, düzeyli ve derinlemesine eleştiri kültürünün giderek dibe vurduğu ülkemizde, akademisyene yakışır bir eleştiri kitabının örneğini sunmaya çalışıyor. Bunu yaparken de kendisini yanlı ve çarpıtıcı konuma çekeceğini düşündüğü ideolojik bir eleştiri dilinden uzak durmayı yeğlemiş.

Tarih-lenk, evet tarih anlatıyor. Ancak yalnızca tarihçileri ilgilendirecek kuruluktan ve teknik anlatımdan uzak durmayı seçmiş. Tarih-Lenk’in ilgi alanında vakanüvislerin, eski Osmanlı bürokratlarının, askerlerinin anılarının aktarıldığı kitaplar olduğu gibi Soner Yalçın’ın kitaplarına, Nutuk’a rastlamak da mümkün.

Kitabın temel konusunu tarihsel metinler sadeleştirilirken, günümüz türkçesine çevrilirken ve başka bir dilden aktarılırken bilerek ve bilmeyerek yapılan yanlışlar, bilgi eksikliğine dayalı aktarımlardan doğan korkunç hatalar ya da komik durumlar oluşturuyor.

Yazar bu eksikliklere ya da hatalara yaklaşırken ironik dilin iğneleyici özelliklerine yaslanmış. İdeolojik çarpıtmalara rast geldiği metinlerdeki yanlışlıklarla dalgasını geçtiği kadar, yazanıyla hesaplaşmayı da ihmal etmiyor. Tabii ironinin gücüyle.

Neler yok ki Tarih-Lenk’in bastonuna yakalananlar arasında; öldükten sonra namaz kılan paşalar, üç buçuk tonluk çantayı taşıyan insanlar, torununun çocuğu çıkan padişahlar, gazi olduğu halde şehitlik mertebesine erişenler, Nutuk’ta sadeleştirmeden doğan tarihi uyuşmazlıklar, Soner Yalçın’ın hangi kitaptan aldığı bile bilinmeyen bir takım aktarmalarından doğan komik durumlar, saçmalıklar, daha neler neler…

Özellikle, okuldaki sıkıcı tarih derslerinden bunaldıkları için, tarihe olan ilgisini kaybeden, geçmişiyle bağları son derece zayıflamış olan genç okurlara tavsiye edilir, okuyunuz.

Cansu Fırıncı

Reklamlar